Telefon komórkowy
z 1981 r. (Icom IC2E, FM), telefon komórkowy z 2001 r. (Siemens S45, GSM) oraz pudełko zapałek
Telefon komórkowy, potocznie komórka — telefon działający w oparciu o telefonię komórkową, czyli urządzenie telekomunikacyjne umożliwiające swoim użytkownikom na bezprzewodowe połączenia na obszarze złożonym z tzw. komórek.
Obecnie absolutna większość telefonów komórkowych działa w systemach cyfrowych (np. GSM, DCS, PCS, UMTS). W starszych rozwiązaniach mieliśmy do czynienia z sieciami analogowymi (NMT, AMPS).
Historia
Próby stworzenia tych telefonów komórkowych powstawały w latach 40. i 50.<ref name="HistoriaTel">Historia telefonu komórkowego Świat Nauka-Technika - Kielce - Wici.Info</ref>. 3 grudnia 1992 roku wysłano po raz pierwszy wiadomość SMS<ref name="sms.pl"/><ref name="virango.pl"/>,.
Możliwości telefonów komórkowych
Współczesny telefon komórkowy, oprócz realizowania podstawowej funkcji prowadzenia rozmowy, z reguły wyposażony jest w wiele dodatkowych opcji, które m.in.:- wykorzystują właściwości sieci (np. SMS lub ich rozwinięcia takie jak EMS, MMS, cyfrowa transmisja danych),
- opierają się na dodatkowym oprogramowaniu np. budzik, notes, organizator, kalkulator i innych aplikacjach mobilnych.
- posiadają dodatkowe, wbudowane urządzenia np. dyktafon, radio, odtwarzacz MP3, GPS, kamera czy aparat fotograficzny (aparaty pracujące w technologii 3G oferują możliwość prowadzenia wideokonferencji),
- łączą się z internetem (zobacz też Tethering),
- mają własne gry (najnowsze modele zamiast klawiszy wykorzystują ruchy użytkownika),
- niektóre typy posiadają możliwość obsługi dwóch kart SIM jednocześnie.
Warstwy oprogramowania
W telefonie komórkowym najczęściej istnieją 3 warstwy oprogramowania.
System operacyjny
Telefony pracują pod kontrolą systemu operacyjnego, np. Android, Symbian, Maemo, iOS, RIM, Microsoft Windows Mobile, REX, OSE, Brew Mobile Platform, Bada.
System operacyjny odpowiedzialny jest za zarządzanie pamięcią, wątkami, komunikację z warstwą sprzętową.
Platforma
Na systemie operacyjnym zazwyczaj działa platforma, która ułatwia szybkie tworzenie oprogramowania na telefony i posiada wiele podstawowych funkcji telefonu. Są to np.:
- MOTOMAGX (firmy Motorola), oparta o system Linux,
- MontaVista (firmy Motorola), oparta o system Linux,
- Series 60 (firmy Nokia; dostosowana do systemu operacyjnego Symbian),
- UIQ (firmy UIQ; dostosowana do systemu operacyjnego Symbian),
- APOXI (firmy Infineon; umożliwia stosowanie wielu systemów operacyjnych),
- BREW (firmy Qualcomm; dla systemu operacyjnego REX),
- Android (otwarta platforma stworzona pod przewodnictwem Google; oparta na jądrze Linux),
- Bada OS (firmy Samsung Electronics),
Oprogramowanie telefonu
Jest to warstwa tworzona przez producenta indywidualnie dla każdego telefonu i odróżniająca go od innych telefonów.
Producent często tworzy łaty do oprogramowania i umieszcza je na swojej stronie internetowej. Należy ją wówczas pobrać i wgrać na telefon.
Warstwa oprogramowania
Warstwa dodatkowych aplikacji które użytkownik może samodzielnie tworzyć, wgrywać oraz kasować
Dzięki możliwości wykorzystania języka programowania Java firmy Sun istnieje możliwość tworzenia aplikacji dla telefonów komórkowych. Dla telefonów nowszych generacji udostępniane są środowiska deweloperskie (np. dla systemów Symbian, Linux), które umożliwiają tworzenie aplikacji bezpośrednio na platformę systemową obsługującą dany telefon.
Podział telefonów komórkowych
Ze względu na obudowę rozróżniamy telefony komórkowe jako:- jednobryłowy, np. Sony Ericsson K750i
- z klapką, np. Sony Ericsson W300i
- rozsuwany, np. Nokia 5200
- obrotowy, np. Sony Ericsson W550i
Do telefonów stosuje się różnego rodzaju karty pamięci typu Flash EEPROM, m.in. Memory Stick, MultiMedia Card, Secure Digital.
Telefon o rozbudowanych funkcjach organizera i przeglądarki, zawierający arkusz kalkulacyjny, itp. nazywany bywa smartfonem.
Sprzedaż telefonów na świecie
W drugim kwartale 2010 r.<ref>The Cellular-News – 338Global Handset Shipments Reach 308 Million Units in Q2 2010339</ref>, największy udział w sprzedaży telefonów komórkowych posiadała fińska Nokia – 36,1%, na drugim miejscu znajdował się Samsung – 20,7%. Kolejne pozycje zajmowały firmy: LG (10%), Research In Motion oraz Sony Ericsson (3%). W sumie, pięciu pierwszych potentatów w produkcji sprzętu elektronicznego posiadało ok. 80% udziałów w rynku związanym z produkcją i sprzedażą telefonów komórkowych.
Telefony komórkowe w Polsce
Jak wynika z przeprowadzonych w Polsce w 2006 roku badań<ref>Raport UKE o stanie rynku telekomunikacyjnego w 2006 roku</ref>, penetracja telefonii komórkowej – czyli stosunek aktywnych kart SIM do liczby mieszkańców, wynosił 96,27% (średnia w pozostałych krajach UE wynosiła w październiku 2006 roku 107,4%). Wśród osób w wieku od 13 do 19 lat odsetek posiadaczy wynosi 91%, natomiast w przedziale wiekowym 20-29 wynosi 95%. Według kryteriów mieszkaniowych, najwięcej posiadaczy jest wśród ludności średniej wielkości miast – 79%, a pod względem wykształcenia dominują osoby z wykształceniem wyższym – 86%. Odsetek osób posiadających więcej niż jeden telefon komórkowy pod koniec 2006 roku to ok. 11% użytkowników.
Do końca 2009 penetracja telefonii komórkowej wzrosła według danych GUS do 117,76%. Po czwartym kwartale 2009 w Polsce działało 44,9602 mln kart SIM<ref></ref>.
Porównanie podobnych urządzeń
- Telefon bezprzewodowy
- Telefon z bezprzewodową słuchawką, która komunikuje się za pomocą fal radiowych ze stacją bazową podłączoną do sieci telefonów stacjonarnych.
- Radiotelefon
- Niewielka, uproszczona radiostacja nadawczo-odbiorcza służąca do porozumiewania się głosem na niewielkie odległości, pełniąca rolę mobilnego telefonu. Radiotelefon pracuje bez infrastruktury sieci.
- Telefon satelitarny
- Urządzenie zapewniające łączność głosową i przesyłanie danych w obu kierunkach z wykorzystaniem sztucznych satelitów Ziemi. Bezpośrednia łączność między urządzeniem końcowym, a więc telefonem oraz satelitą jest zapewniona drogą radiową. Tak więc połączenie może być nawiązane również na obszarach niepokrytych zasięgiem sieci telefonii komórkowej jak np. morza, pustynie. Satelita przekazuje dane do stacji naziemnych, gdzie są dalej przekazywane do innych sieci telefonicznych.
- Telefon VoIP
- Typ aparatu telefonicznego, który w przeciwieństwie do tradycyjnych aparatów PSTN lub ISDN nie jest podłączany do linii telefonicznej, lecz do Internetu a rozmowy przeprowadzamy korzystając z VoIP.
Zobacz też
- telefon komórkowy a bezpieczeństwo na drodze
- wpływ promieniowania telefonów komórkowych na zdrowie
- Philips, Panasonic, Ericsson, Sagem, Nokia
- Programy do komunikacji komórki z komputerem:
- telekomunikacja w Polsce,
- Gameloft, Fishlabs.